Roxanne leerde zichzelf kennen in detentie: ‘Alles komt goed, als je er maar in gelooft’
12 augustus 2026
Roxanne weet hoe stevig iemand kan vastlopen. Jarenlang voelde ze zich ongelukkig, eenzaam en onbegrepen. Haar leven liep vast, met uiteindelijk een gevangenisstraf en later een psychose tot gevolg. Met hulp van anderen, vrijwilligerswerk, kat Milo en steeds meer inzicht in zichzelf bouwde ze aan een nieuw leven. ‘Ik weet dat ik van ver kom. Daarom zie ik ook hoeveel ik gegroeid ben.’Opgroeien zonder houvast
Roxanne (34) groeit op in Amsterdam met haar moeder en zus. Thuis is het regelmatig onveilig door relaties van haar moeder waarin huiselijk geweld voorkomt. Achteraf zegt Roxanne dat ze als kind nauwelijks heeft geleerd wat emoties zijn of hoe je ermee omgaat. ‘Er werd wel geschreeuwd en geslagen, maar er werd niet uitgelegd waarom.’ Vanaf haar geboorte heeft Roxanne een lichte verstandelijke beperking (LVB). Ze gaat naar speciaal onderwijs, maar verdere begeleiding blijft uit. ‘Als ze zeiden “echt een Roxanne-actie”, daar kon ik wel overheen komen. Maar als ik dom genoemd werd, dan voelde ik me heel klein.’ Er is meer met haar aan de hand, merkt ze, maar ze weet niet wat.
Als kind kijkt ze sterk op tegen haar vader. Pas veel later komt ze tot de conclusie dat hij haar jarenlang heeft gemanipuleerd en haar relatie met haar moeder heeft beschadigd. ‘Iemand met LVB is makkelijker te beïnvloeden, daar heeft hij goed gebruik van gemaakt.’ Het contact verbreken lukt pas toen ze in detentie zat.
Tekst en fotografie: Kim van de Wetering
Burn-out en detentie
Na haar kindertijd gaat het op het eerste gezicht wat beter. Ze stopt op haar zeventiende met school en gaat fulltime werken. In 2018 loopt haar leven echter vast. Ze maakt lange dagen, voelt zich ondergewaardeerd en houdt moeite om rond te komen. Tegen 2019 krijgt ze een burn-out. ‘Ik voelde alleen maar pijn, ellende en verdriet. Ik voelde geen liefde of geluk.’
Via bekenden krijgt ze de kans om geld te verdienen met het vervoeren van drugs naar Engeland. Geldgebrek speelde daarbij een belangrijke rol, zegt ze, maar ook de kick. Samen met haar zus gaat ze cocaïne smokkelen. De eerste keer gaat goed, bij de tweede reis worden ze aangehouden bij de douane. In Engeland riskeren ze een gevangenisstraf van tien jaar. Ze besluiten schuldig te pleiten en krijgen acht jaar, later teruggebracht naar zes. Na ongeveer een half jaar detentie in Engeland worden ze overgebracht naar Nederland. Die tijd noemt Larissa afschuwelijk, vooral vanwege het verlies van vrijheid. ‘Je bent niet de baas over je eigen leven.’
Inzicht en herstel
Juist tijdens haar detentie begint een belangrijke verandering. Ze dringt aan op psychologische hulp en krijgt uiteindelijk forensische zorg. Onderzoek wijst uit dat ze borderline heeft, naast haar LVB. Voor het eerst leert ze begrijpen hoe emoties werken en hoe haar eigen gedrag daarmee samenhangt. Dat geeft haar veel rust en een manier om meer geluk te voelen. Op Goede Vrijdag 2021 staan de zussen weer buiten. Na haar vrijlating probeert ze weer aan het werk te gaan, maar dat blijkt moeilijk. Ook op sociaal en relationeel gebied gaat het moeizaam. Ze woont begeleid bij Exodus en later bij woonvoorziening de Bolksbeek.
In december 2021 krijgt ze een acute psychose. Ze wordt twee weken opgenomen in het ziekenhuis. Achteraf noemt ze die periode een dieptepunt, maar ook een keerpunt. “Het lijkt wel alsof ik die klap moest maken zodat ik met mezelf aan de slag kon.”
Stap voor stap sterker
Vanaf 2022 krijgt haar leven langzaam een andere richting. Via vrijwilligerswerk bij het Leger des Heils en later bij De Noiz ontmoet ze mensen die belangrijk voor haar worden. Ze krijgt een beste vriendin, een werkbegeleider die haar ondersteunt en een collega die ze inmiddels haar ‘bonusvader’ noemt. ‘Ook door hen ben ik ontzettend gaan groeien.’
Wanneer ze in de zomer van 2025 zelfstandig gaat wonen, haalt ze vrijwel direct een kat in huis: Milo. De overgang van begeleid wonen naar alleen wonen vindt ze moeilijk, maar de aanwezigheid van Milo helpt haar.
Ze is blij met haar leven nu, met veel rust en steeds meer inzicht in zichzelf. Ze geeft gastcolleges aan studenten over detentie en herstel, is betrokken bij projecten voor mensen met een detentieverleden en werkte mee aan een documentaire. Als ze terugkijkt op haar leven, ziet ze niet alleen de moeilijke periodes, maar ook de afstand die ze heeft afgelegd. ‘Er is veel gebeurd en ik draag de gevangenis met me mee, maar ik leef een heel stuk gelukkiger. Alles komt goed, als je er maar in gelooft.’
Dit is een ingekorte versie van het verhaal van Roxanne (Larissa).
Lees meer op de website van Valente
